Πέμπτη 4 Μαρτίου 2010

Νομισματοκοπείο Αντιόχειας - Mint of Antioch


1. Εισαγωγή

Το νομισματοκοπείο της Αντιόχειας αποτέλεσε το δεύτερο σημαντικότερο νομισματοκοπείο της Πρωτοβυζαντινής περιόδου έπειτα από αυτό της Κωνσταντινούπολης.1 Ιδρύθηκε επί Αναστασίου Α΄ (491-518) και παρέμεινε ενεργό –με κάποιες μικρές διακοπές– έως τη βασιλεία του Φωκά (602-610). Χαρακτηρίζεται από την αποκλειστική παραγωγή χάλκινων νομισμάτων. Τα προϊόντα του ωστόσο γνώρισαν ευρεία κυκλοφορία, καθώς τα βρίσκουμε σε θησαυρούς και ως μεμονωμένα ευρήματα σε όλες τις ανατολικές περιοχές της αυτοκρατορίας.

2. Παραγωγή

Το νομισματοκοπείο της Αντιόχειας εξέδωσε την πλήρη σειρά των χάλκινων υποδιαιρέσεων του 6ου αιώνα (φόλλεις, εικοσανούμμια, δεκανούμμια, πεντανούμμια, νούμμους), αν και όχι καθ’ όλη τη διάρκεια λειτουργίας του. Τα προϊόντα του διακρίνονται εύκολα χάρη στη χρήση του διακριτικού του νομισματοκοπείου:2 αρχικά χρησιμοποιείται το ΑΝΤΙΧ ή παρόμοιο (Αντιόχεια), ενώ από το 529 και εξής χρησιμοποιούνται συντομεύσεις του νέου ονόματος της πόλης (Θεούπολις).3

Σε γενικές γραμμές η παραγωγή του νομισματοκοπείου υπήρξε πολύ μεγάλη και σκόπευε στην κάλυψη των αναγκών της βόρειας Συρίας, όπου το νομισματοκοπείο της Αντιόχειας αντιπροσωπεύεται με ποστοστό 29% στους θησαυρούς4 και 46,9% στα μεμονωμένα ευρήματα,5 καθώς και άλλων περιοχών της αυτοκρατορίας: σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη το ποσοστό παρουσίας της Αντιόχειας σε βαλκανικούς και μικρασιατικούς θησαυρούς της περιόδου 491-713 ανέρχεται στο 5,67% κατά μέσο όρο.6 Η ίδια μελέτη έδειξε ότι, όπως είναι αναμενόμενο, ο βαθμός παραγωγής του νομισματοκοπείου δεν ήταν πάντοτε ο ίδιος, αλλά παρουσίαζε διακυμάνσεις που οφείλονταν στην οργάνωση της παραγωγής –ήταν για παράδειγμα μεγαλύτερος στις αρχές του πενταετούς κύκλου (βλ. παρακάτω)–, αλλά και στις επικρατούσες πολιτικές συνθήκες. Έτσι, οι αλλαγές στις βυζαντινοπερσικές σχέσεις αντικατοπτρίζονται στη μείωση της παραγωγής την περίοδο 532-534 ύστερα από τη σύναψη ειρήνης με το Χοσρόη Α΄, στη νέα αύξησή της το διάστημα 532-534 ως συνέπεια της επανέναρξης των εχθροπραξιών το 573, καθώς και στη διατήρηση ενός σχετικά υψηλού βαθμού παραγωγής τις δύο τελευταίες δεκαετίες του 6ου αιώνα.7

3. Οργάνωση του νομισματοκοπείου

Όπως και τα υπόλοιπα αυτοκρατορικά νομισματοκοπεία, της Αντιόχειας περιλάμβανε εργαστήρια. Θεωρητικά ο αριθμός τους δεν ξεπερνούσε τα τέσσερα, αν και μετά το 542 προστέθηκε και πέμπτο.8 Φαίνεται όμως πως το τρίτο εργαστήριο (Γ) ήταν υπεύθυνο για το μεγαλύτερο μέρος της παραγωγής, ιδιαίτερα κατά το β΄ μισό του 6ου αιώνα.9


Όσον αφορά την οργάνωση της παραγωγής, αυτή φαίνεται να στηριζόταν σε γενικές γραμμές σε πενταετείς κύκλους, γνωστούς ως lustra, οι οποίοι καθόριζαν την αλλαγή των συμπληρωματικών διακριτικών (subsidiary marks). Μολονότι μπορούμε να εντοπίσουμε το σύστημα αυτό με βεβαιότητα μόνο από τη βασιλεία του Ιουστινιανού και εξής, όταν οι μεγάλες χάλκινες υποδιαιρέσεις άρχισαν να φέρουν το έτος βασιλείας,10 πρέπει να ήταν σε εφαρμογή ήδη από την ίδρυση του νομισματοκοπείου: τα συμπληρωματικά διακριτικά της δεύτερης κοπής του Αναστασίου δεν άλλαξαν παρά μόνο μετά το τέλος του lustrum το 522, παρά το θάνατο του αυτοκράτορα και την αλλαγή εικονογραφικού τύπου το 518.11

Τέλος, χαρακτηριστική του νομισματοκοπείου αυτού ήταν η οικονομία στην παραγωγή και τη χρήση των μητρών. Όχι μόνο παλιές μήτρες επαναχρησιμοποιούνταν –με ή χωρίς επαναχάραξη–, αλλά κατασκευάζονταν μήτρες εμπροσθότυπου, οι οποίες μπορούσαν να αξιοποιηθούν για την κοπή περισσότερων από μία υποδιαιρέσεις.12

4. Κοπές

4.1. Αναστάσιος Α΄ (491-518)

Το νομισματοκοπείο της Αντιόχειας ιδρύθηκε επί Αναστασίου Α΄, ωστόσο όχι αμέσως έπειτα από τη νομισματική μεταρρύθμιση του 498, αλλά κάποια στιγμή μετά το 512 –πιθανώς το 516–, όταν το βάρος της φόλλεως είχε ήδη αυξηθεί.13 Στην πρώτη αυτή φάση το νομισματοκοπείο εξέδωσε φόλλεις, εικοσανούμμια, δεκανούμμια και πεντανούμμια.14 Από εικονογραφική άποψη αξίζει να αναφερθεί η χρήση συνδυασμού αστερίσκου και ημισέληνου (ήλιος και σελήνη αντίστοιχα) ως συμπληρωματικών διακριτικών, η οποία συνεχίστηκε και σε επόμενες βασιλείες και αποτέλεσε κατά κάποιο τρόπο χαρακτηριστικό του νομισματοκοπείου της Αντιόχειας (εικ. 1),15 καθώς και η εκτεταμένη χρήση στο πορτρέτο του αυτοκράτορα διαδήματος με σταυρό στην κορυφή, το οποίο φαίνεται να είχε θεολογικές προεκτάσεις και να σχετιζόταν με το ρόλο της Αντιόχειας ως κέντρο του μονοφυσιτισμού.16

4.2. Ιουστίνος Α΄ (518-527)

Επί Ιουστίνου Α΄ συνεχίστηκε η έκδοση των ίδιων υποδιαιρέσεων, στις οποίες προστέθηκαν και νούμμοι.17 Η μεγάλη ωστόσο καινοτομία της βασιλείας αυτής αφορά τα πεντανούμμια, όπου το διακριτικό του νομισματοκοπείου αντικαταστάθηκε από την απεικόνιση της Τύχης της Αντιοχείας κάτω από σχηματοποιημένο ναό με την προσωποποίηση του ποταμού Ορόντη στα πόδια της (εικ. 2). Πρότυπο του τύπου αυτού υπήρξε το περίφημο άγαλμα του Ευτυχίδη Σικυώνος (3ος αι. π.Χ.), το οποίο είχε χρησιμοποιηθεί και παλιότερα σε ρωμαϊκά νομίσματα.18

Η σύντομη περίοδος συμβασιλείας του Ιουστίνου Α΄ και του Ιουστινιανού Α΄ (527) αντιπροσωπεύεται στην Αντιόχεια από τέσσερις υποδιαιρέσεις (από φόλλεις έως πεντανούμμια), οι οποίες πρωτοτυπούν σε σχέση με τα υπόλοιπα νομισματοκοπεία, καθώς φέρουν στον εμπροσθότυπο τα πορτρέτα και των δύο συναυτοκρατόρων (εικ. 3).19

4.3. Ιουστινιανός Α΄ (527-565)

Επί Ιουστινιανού Α΄ η Αντιόχεια εξέδωσε την πλήρη σειρά από χάλκινες υποδιαιρέσεις.20 Όπως αναφέρθηκε ήδη, ο σεισμός του 528 οδήγησε στην αλλαγή του ονόματος της Αντιόχειας και του διακριτικού του νομισματοκοπείου. Παράλληλα, η απεικόνιση της Τύχης στα πεντανούμμια αντικαταστάθηκε –για λόγους ευλάβειας– από το διακριτικό αξίας Ε, του οποίου μάλιστα η κεντρική κεραία απέκτησε σχήμα σταυρού (εικ. 4).21

Η εφαρμογή της μεταρρύθμισης του 538/539, που μεταξύ άλλων οδήγησε στην αναγραφή του έτους βασιλείας στα νομίσματα,22 καθυστέρησε στην Αντιόχεια κατά ένα χρόνο (539/540)23 και διακόπηκε άμεσα λόγω της περσικής κατάκτησης της πόλης τον Ιούνιο του 540, η οποία προκάλεσε προσωρινό κλείσιμο του νομισματοκοπείου (540-542/543).24 Μια δεύτερη διακοπή, η οποία οφείλεται πιθανώς σε επιδημία πανώλης, μαρτυράται από το νομισματικό υλικό για την περίοδο 543-546/547.25 Ύστερα από τις διακοπές αυτές, η παραγωγή συνεχίστηκε κανονικά, αν και προς το τέλος της βασιλείας του Ιουστινιανού οι επιγραφές ήταν σχεδόν πάντοτε λανθασμένες, γεγονός το οποίο έδωσε αφορμή για διάφορες ερμηνείες χωρίς ωστόσο καμία να εμφανίζεται ικανοποιητική.26

4.4. Ιουστίνος Β΄ (565-578) – Μαυρίκιος (582-602)

Επί Ιουστίνου Β΄, Τιβερίου Β΄ (578-582) και Μαυρικίου το νομισματοκοπείο της Αντιόχειας ακολούθησε σε γενικές γραμμές το πρότυπο της Κωνσταντινούπολης, από το οποίο ωστόσο απέκλινε όσον αφορά τις λεπτομέρειες της εικονογραφίας, τα διακριτικά, την απόδοση των επιγραφών και την τεχνοτροπία.27

4.5. Φωκάς (602-610)

Οι κοπές του αυτοκράτορα αυτού υπήρξαν οι τελευταίες του βυζαντινού νομισματοκοπείου της Αντιόχειας (εικ. 5).28 Πιθανότατα, λόγω του περσικού κινδύνου, το νομισματοκοπείο παρήγε πολύ μεγάλες ποσότητες νομισμάτων: τα προϊόντα του εκπροσωπούνται στους θησαυρούς των περιοχών εκτός Συρίας σε ποσοστό 15%, το μεγαλύτερο από την έναρξη της λειτουργίας του.29

1. Grierson, P., Byzantine Coins (London 1982), σελ. 65· Hahn, W. – Metlich, M.A., Money of the Incipient Byzantine Empire (Anastasius I – Justinian I, 491-565) (Veröffentlichungen des Instituts für Numismatik und Geldgeschichte der Universität Wien 6, Wien 2000), σελ. 6.

2. Στην περίπτωση των υποδιαιρέσεων, που λόγω του μικρού μεγέθους τους δεν περιλαμβάνουν το διακριτικό του νομισματοκοπείου, η απόδοση στηρίζεται σε τεχνοτροπικά στοιχεία και στην ισχυρή παρουσία των συγκεκριμένων τύπων στο νομισματικό υλικό των ανασκαφών της περιοχής. Grierson, P., Byzantine Coins (London 1982), σελ. 66.

3. Η Αντιόχεια μετονομάστηκε σε Θεούπολιν μετά τον καταστροφικό σεισμό της 29ης Νοεμβρίου 528, με την ελπίδα να αποφευχθούν μελλοντικοί σεισμοί. Grierson, P., Byzantine Coins (London 1982), σελ. 66· Hahn, W. – Metlich, M.A., Money of the Incipient Byzantine Empire (Anastasius I – Justinian I, 491-565) (Veröffentlichungen des Instituts für Numismatik und Geldgeschichte der Universität Wien 6, Wien 2000), σελ. 60. Για τη θεολογική σημασία του ονόματος αυτού και τη χρήση του στα νομίσματα βλ. Salamon, M., “Theology and Coinage. The Name of Theoupolis on the Coins of Antioch”, στο Hackens, T. – Moucharte, G. (επιμ.), Actes du XIe Congrès international de Numismatique: organisé à l’occasion du 150e anniversaire de la Société royale de numismatique de Belgique (Bruxelles, 8-13 septembre 1991) III (Louvain-la-Neuve 1993), σελ. 15-20.

4. Για την περίοδο από τον Αναστάσιο Α´ έως το Μαυρίκιο (582-602) βλ. Pottier, H., Analyse d’un trésor de monnaies en bronze enfoui au VIe siècle en Syrie byzantine (Bruxelles 1983), σελ. 38-41.

5. Για την περίοδο από τον Αναστάσιο Α΄ έως τον Κώνσταντα Β΄ (641-668) βλ. Noeske, H.C., Die Münzfunde der ägyptischen Pilgerzentrums Abu Mina und die Vergleichsfunde aus des Dioecesen Aegyptus und Oriens vom 4. - 8. Jh. n. Chr. Prolegomena zu einer Geschichte des spätrömischen Münzumlaufs in Ägypten und Syrien Ι (Berlin 2000), σελ. 290.

6. Ο μέσος όρος αυτός προέρχεται από τα ποσοστά που αναφέρονται στο Morrisson, C. – Popović, V. – Ivanišević, V. κ.ά., Les trésors monétaires byzantins des Balkans et d’Asie Mineure (491-713) (Réalités byzantines 13, Paris 2006), σελ. 58 (εικ. 9).

7. Morrisson, C. – Popović, V. – Ivanišević, V. κ.ά., Les trésors monétaires byzantins des Balkans et d’Asie Mineure (491-713) (Réalités byzantines 13, Paris 2006), σελ. 55.

8. Hahn, W. – Metlich, M.A., Money of the Incipient Byzantine Empire (Anastasius I – Justinian I, 491-565) (Veröffentlichungen des Instituts für Numismatik und Geldgeschichte der Universität Wien 6, Wien 2000), σελ. 6, 61. Υπάρχουν και νομίσματα που φέρουν διακριτικά εργαστηρίου μεγαλύτερα από τον αριθμό αυτό (S, Ζ, Η), η ερμηνεία τους ωστόσο παραμένει προβληματική. Grierson, P., Byzantine Coins (London 1982), σελ. 66.

9. Grierson, P., Byzantine Coins (London 1982), σελ. 66.

10. Στις φόλλεις, τα εικοσανούμμια και τα δεκανούμμια του Ιουστινιανού που εκδόθηκαν μετά το 528, η πενταετής οργάνωση της παραγωγής είναι εμφανής στην περιοδική αλλαγή της συντόμευσης του ονόματος της πόλης (Θεούπολις) που χρησιμοποιείται στο διακριτικό του νομισματοκοπείου. Hahn, W. – Metlich, M.A., Money of the Incipient Byzantine Empire (Anastasius I – Justinian I, 491-565) (Veröffentlichungen des Instituts für Numismatik und Geldgeschichte der Universität Wien 6, Wien 2000), σελ. 61. Πρβλ. Grierson, P., Byzantine Coins (London 1982), σελ. 67, πίν. 2, και Hahn, W., Zur Münzprägung des frühbyzantinischen Reiches. Anastasius I. bis Phocas und Heraclius-Revolte, 491-610 (Wien 2005), σελ. 66-70.

11. Hahn, W. – Metlich, M.A., Money of the Incipient Byzantine Empire (Anastasius I – Justinian I, 491-565) (Veröffentlichungen des Instituts für Numismatik und Geldgeschichte der Universität Wien 6, Wien 2000), σελ. 30.

12. Hahn, W. – Metlich, M.A., Money of the Incipient Byzantine Empire (Anastasius I – Justinian I, 491-565) (Veröffentlichungen des Instituts für Numismatik und Geldgeschichte der Universität Wien 6, Wien 2000), σελ. 36-37, 41, 62· Hahn, W., Zur Münzprägung des frühbyzantinischen Reiches. Anastasius I. bis Phocas und Heraclius-Revolte, 491-610 (Wien 2005), σελ. 26, 40, 67, 70 όπου και συγκεκριμένα παραδείγματα.

13. Hahn, W. – Metlich, M.A., Money of the Incipient Byzantine Empire (Anastasius I – Justinian I, 491-565) (Veröffentlichungen des Instituts für Numismatik und Geldgeschichte der Universität Wien 6, Wien 2000), σελ. 30· Grierson, P., Byzantine Coins (London 1982), σελ. 65-66.

14. Όλες οι υποδιαιρέσεις φέρουν το διακριτικό νομισματοκοπείου ΑΝΤΧ, πλην των πεντανουμμίων που, λόγω μικρού μεγέθους, φέρουν μόνο δύο γράμματα (ΑΝ). Hahn, W., Zur Münzprägung des frühbyzantinischen Reiches. Anastasius I. bis Phocas und Heraclius-Revolte, 491-610 (Wien 2005), σελ. 26.

15. Hahn, W., Zur Münzprägung des frühbyzantinischen Reiches. Anastasius I. bis Phocas und Heraclius-Revolte, 491-610 (Wien 2005), σελ. 26· Grierson, P., Byzantine Coins (London 1982), σελ. 66. Ο συνδυασμός αστερίσκου και ημισέληνου πρωτοεμφανίστηκε στις φόλλεις του νομισματοκοπείου της Κωνσταντινούπολης, και πιο συγκεκριμένα σε αυτές του πέμπτου εργαστηρίου (Ε), το οποίο ήταν πιθανώς υπεύθυνο για την οργάνωση και την επίβλεψη του νομισματοκοπείου της Αντιόχειας στα πρώτα χρόνια λειτουργίας του. Hahn, W. – Metlich, M.A., Money of the Incipient Byzantine Empire (Anastasius I – Justinian I, 491-565) (Veröffentlichungen des Instituts für Numismatik und Geldgeschichte der Universität Wien 6, Wien 2000), σελ. 30.

16. Hahn, W., Zur Münzprägung des frühbyzantinischen Reiches. Anastasius I. bis Phocas und Heraclius-Revolte, 491-610 (Wien 2005), σελ. 11, 26.

17. Hahn, W. – Metlich, M.A., Money of the Incipient Byzantine Empire (Anastasius I – Justinian I, 491-565) (Veröffentlichungen des Instituts für Numismatik und Geldgeschichte der Universität Wien 6, Wien 2000), σελ. 37· Hahn, W., Zur Münzprägung des frühbyzantinischen Reiches. Anastasius I. bis Phocas und Heraclius-Revolte, 491-610 (Wien 2005), σελ. 41.

18. Hahn, W. – Metlich, M.A., Money of the Incipient Byzantine Empire (Anastasius I – Justinian I, 491-565) (Veröffentlichungen des Instituts für Numismatik und Geldgeschichte der Universität Wien 6, Wien 2000), σελ. 37 και σημ. 175· Hahn, W., Zur Münzprägung des frühbyzantinischen Reiches. Anastasius I. bis Phocas und Heraclius-Revolte, 491-610 (Wien 2005), σελ. 40-41· Grierson, P., Byzantine Coins (London 1982), σελ. 66.

19. Οι χάλκινες κοπές των υπόλοιπων νομισματοκοπείων εξακολούθησαν να φέρουν το πορτρέτο του Ιουστίνου Α΄ στον εμπροσθότυπο, ενώ ο Ιουστινιανός αναφερόταν μόνο στη συνοδευτική επιγραφή. Hahn, W. – Metlich, M.A., Money of the Incipient Byzantine Empire (Anastasius I – Justinian I, 491-565) (Veröffentlichungen des Instituts für Numismatik und Geldgeschichte der Universität Wien 6, Wien 2000), σελ.41· Hahn, W., Zur Münzprägung des frühbyzantinischen Reiches. Anastasius I. bis Phocas und Heraclius-Revolte, 491-610 (Wien 2005), σελ. 44-45· Grierson, P., Byzantine Coins (London 1982), σελ. 66.

20. Επί βασιλείας του το νομισματοκοπείο της Αντιόχειας εξέδωσε νούμμους για τελευταία φορά. Hahn, W. – Metlich, M.A., Money of the Incipient Byzantine Empire (Anastasius I – Justinian I, 491-565) (Veröffentlichungen des Instituts für Numismatik und Geldgeschichte der Universität Wien 6, Wien 2000), σελ. 62· Hahn, W., Zur Münzprägung des frühbyzantinischen Reiches. Anastasius I. bis Phocas und Heraclius-Revolte, 491-610 (Wien 2005), σελ. 70.

21. Hahn, W. – Metlich, M.A., Money of the Incipient Byzantine Empire (Anastasius I – Justinian I, 491-565) (Veröffentlichungen des Instituts für Numismatik und Geldgeschichte der Universität Wien 6, Wien 2000), σελ. 60-61· Hahn, W., Zur Münzprägung des frühbyzantinischen Reiches. Anastasius I. bis Phocas und Heraclius-Revolte, 491-610 (Wien 2005), σελ. 66.

22. Για την καινοτομία αυτή, καθώς και για άλλες τις οποίες επέφερε η νομισματική μεταρρύθμιση του 538/539, βλ. ενδεικτικά Grierson, P., Byzantine Coins (London 1982), σελ. 60-61.

23. Είναι ενδιαφέρον να αναφέρουμε ότι το νομισματοκοπείο της Αντιόχειας δεν ακολούθησε τη μείωση βάρους του 542 παρά μόνο το 546, ενώ δε συμμετείχε στη μεταρρύθμιση του 550. Hahn, W. – Metlich, M.A., Money of the Incipient Byzantine Empire (Anastasius I – Justinian I, 491-565) (Veröffentlichungen des Instituts für Numismatik und Geldgeschichte der Universität Wien 6, Wien 2000), σελ. 17, 61.

24. Hahn, W. – Metlich, M.A., Money of the Incipient Byzantine Empire (Anastasius I – Justinian I, 491-565) (Veröffentlichungen des Instituts für Numismatik und Geldgeschichte der Universität Wien 6, Wien 2000), σελ. 61· Hahn, W., Zur Münzprägung des frühbyzantinischen Reiches. Anastasius I. bis Phocas und Heraclius-Revolte, 491-610 (Wien 2005), σελ. 67-68· Grierson, P., Byzantine Coins (London 1982), σελ. 66.

25. Hahn, W. – Metlich, M.A., Money of the Incipient Byzantine Empire (Anastasius I – Justinian I, 491-565) (Veröffentlichungen des Instituts für Numismatik und Geldgeschichte der Universität Wien 6, Wien 2000), σελ. 62· Hahn, W., Zur Münzprägung des frühbyzantinischen Reiches. Anastasius I. bis Phocas und Heraclius-Revolte, 491-610 (Wien 2005), σελ. 68.

26. Διαφορετικές απόψεις εκφράστηκαν από τους συγγραφείς G. Bates, P. Grierson και W. Hahn. Βλ. Bates, G.E., “Five Byzantine Notes. 1. A supplement to ‘The Antiochene Copper of Justinian’; 2. A Maurice Pentanummium from Cyzicus; 3. The Antioch Mint under Heraclius; 4. The Third Officine at Seleucia; 5. An Addition to the 30 Nummi Coinage”, Museum Notes 16 (1970), σελ.  73-79· Grierson, P., Byzantine Coins (London 1982), σελ. 67· Hahn, W. – Metlich, M.A., Money of the Incipient Byzantine Empire (Anastasius I – Justinian I, 491-565) (Veröffentlichungen des Instituts für Numismatik und Geldgeschichte der Universität Wien 6, Wien 2000), σελ. 62 και Hahn, W., Zur Münzprägung des frühbyzantinischen Reiches. Anastasius I. bis Phocas und Heraclius-Revolte, 491-610 (Wien 2005), σελ. 69.

27. Grierson, P., Byzantine Coins (London 1982), σελ. 67-68· Hahn, W., Zur Münzprägung des frühbyzantinischen Reiches. Anastasius I. bis Phocas und Heraclius-Revolte, 491-610 (Wien 2005), σελ. 118-119 (Ιουστίνος Β΄), σελ. 142-143 (Τιβέριος Β΄), σελ. 165-167 (Μαυρίκιος).

28. Παλιότερα είχαν αποδοθεί στο νομισματοκοπείο αυτό και στη βασιλεία του Ηρακλείου (610-641) κάποιες κοπές που φέρουν το διακριτικό του νομισματοκοπείου της Αντιόχειας. Balty, J.C., “Un follis d’Antioche daté de 623/4 et les campagnes syriennes d’Héraclius”, Schweizer Münzblätter 20 (1970), σελ. 4-12· Bates, G.E., “Five Byzantine Notes. 1. A supplement to ‘The Antiochene Copper of Justinian’; 2. A Maurice Pentanummium from Cyzicus; 3. The Antioch Mint under Heraclius; 4. The Third Officine at Seleucia; 5. An Addition to the 30 Nummi Coinage”, Museum Notes 16 (1970), σελ. 80-82· Pottier, H., “Deux folles d’Héraclius et Héraclius Constantin datés des années XII et XIV”, Bulletin du Cercle d’Études numismatiques 14 (1977), σελ. 51-59· Pottier, H., “L’atelier d’Antioche sous Héraclius”, Bulletin du Cercle d’Études numismatiques 16 (1979), σελ. 66-81· Hahn, W., “Minting activity in the diocese of Oriens under Heraclius”, Numismatic Circular 85 (1977), σελ. 307-308.  Η σύγχρονη έρευνα ωστόσο δεν τις θεωρεί επίσημες βυζαντινές κοπές. Grierson, P., Byzantine Coins (London 1982), σελ. 85, 106· Hahn, W., Zur Münzprägung des frühbyzantinischen Reiches. Anastasius I. bis Phocas und Heraclius-Revolte, 491-610 (Wien 2005), σελ. 194. Για τη νομισματική παραγωγή του Φωκά στην Αντιόχεια βλ. Hahn, W., Zur Münzprägung des frühbyzantinischen Reiches. Anastasius I. bis Phocas und Heraclius-Revolte, 491-610 (Wien 2005), σελ. 194-195.

29. Morrisson, C. – Popović, V. – Ivanišević, V. κ.ά., Les trésors monétaires byzantins des Balkans et d’Asie Mineure (491-713) (Réalités byzantines 13, Paris 2006), σελ. 57-58 (εικ. 9) και σελ. 62 (εικ. 10e).

Πηγή

Συγγραφή : Παπαδοπούλου Παγώνα (8/7/2008)
Για παραπομπή: Παπαδοπούλου Παγώνα, «Νομισματοκοπείο Αντιόχειας», 2008,
Εγκυκλοπαίδεια Μείζονος Ελληνισμού, Μ. Ασία
URL:



Mint of Antioch
Συγγραφή : Papadopoulou Pagona (8/7/2008)
Μετάφραση : Loumakis Spyridon
Για παραπομπή: Papadopoulou Pagona, "Mint of Antioch",
Εγκυκλοπαίδεια Μείζονος Ελληνισμού, Μ. Ασία
URL:

1. Introduction

The mint of Antioch was the second most important mint of the early Byzantine period after the mint of Constantinople.1 It was founded during the reign of Anastasios I (491-518) and remained active – with some short breaks – until the reign of Phokas (602-610). It is characterized by the exclusive production of bronze coins. Its coin products, however, were widely circulated, since we find them in coin hoards and as single findings in all the eastern provinces of the empire.

2. Production

The mint of Antioch issued the full series of the 6th-century bronze coinage denominations (follis, eikosanummia, decanummia, pentanummia, nummus), although not during the whole period of its mint activity. Its products are easily discerned thanks to the use of a mint-mark:2 at the beginning the ΑΝΤΙΧ was used or a similar one (Antioch), while from 529 onwards abbreviations of the city’s new name were used (Theoupolis).3

In general the coin production of the mint was very large and was aiming in covering the needs of North Syria, where the mint of Antioch shared a percentage of 29% in coin hoards4 and 46,9% in single findings,5 as well as of other regions of the empire: according to a recent study the rate of Antioch’s monetary presence in hoards from the Balkans and Asia Minor of the period 491-713 amounts to 5,67% on average.6 The same study showed that, as it is expected, the mint’s rate of production was never the same, but presented fluctuations caused by the organization of the production – it was for example larger during the beginnings of the five-year cycle (see below) –, as well as by the prevailing political situations. Thus, the changes in the Byzantine-Persian relations were reflected in the decrease of production during the period 532-534 after the conclusion of a peace treaty with Chosroe I, in its new increase during the period 532-534 as a consequence of the restarting of hostilities in 573, as well as in the maintenance of a relatively high degree of production the last two decades of the 6th century.7

3. Mint organization

As the rest of the imperial mints did, the mint of Antioch included officina (workshops). In theory their number did not surpass that of four officinae, although after 542 a fifth one was added.8 It seems that the third officina (Γ) was responsible for the largest part of the mint production, especially during the second half of the 6th century.9

As far as the organization of the production is concerned, this seems to be based on five-year cycles in general, known as lustra, which determined the change of the subsidiary marks. Although we can trace this system with certainty only from the reign of Justinian onwards, when the large bronze denominations started bearing the year of reign,10 it must have been already in use since the mint’s foundation: the subsidiary marks of Anastasios’ second issue did change only after the end of the lustrum in 522, in spite of emperor’s death and the change of the iconographic type in 518.11

Finally, what is characteristic for this mint is the sense of saving with regard to the production and use of moulds. Not only older moulds were reused – with or without countermarking – but obverse moulds were created, which could be used for the issue of more than one denominations.12

4. Issues

4.1. Anastasios I (491-518)

The mint of Antioch was founded under Anastasios I, though not after the monetary reform of 498, but some time after 512 – probably in 516 – when follis’ weight had already been increased.13 During this first phase the mint struck folles, eikosanummia, decanummia and pentanummia.14 With regard to imagery, it is worth mentioning the use of a combination of asterisk and crescent (sun and moon respectively) as subsidiary marks, which was continued during the following emperors and became in a way a characteristic element of the mint of Antioch (fig. 1),15 as well as the wide use of the diadem crowned with a cross on the emperor’s portrait, which seems to have theological implications and to be connected with the role of the city of Antioch as a center of Monophysitism.16

4.2. Justin I (518-527)

Under Justin I the same denominations were still issued, to which nummoi were added.17 Nevertheless, the big novelty of this period of reign concerns the pentanummia, on which the mint mark was replaced by the depiction of the Tyche of Antioch under a stylized temple with the personification of river Orontes on her feet (fig. 2). The prototype for this issue was the famous sculpture of Eutychides of Sikyon (3rd century B.C.), which had also been used previously on Roman coins.18

The short period of co-regency between Justin I and Justinian I (527) is represented in Antioch by four denominations (from follis to pentanummia), which were novel in relation to the rest of the mints, since they bear on the obverse the portraits of both the co-emperors (fig. 3).19

4.3. Justinian I (527-565)

Under Justinian I Antioch issued the full series of bronze denominations.20 As has already been mentioned, the earthquake of 528 led to the change of the city’s name and of the mint mark. At the same time, the depiction of Tyche on pentanummia was replaced – for reasons of piety – by the value mark Ε, of which the central arm took the form of a cross (fig. 4).21

The applying of the reform of the year 538/9 which led among other things to record on coins the years of reign,22 was delayed at Antioch for one year (539/540)23 and was immediately interrupted because of the Persian occupation of the city on June 540 that caused a temporary close of the mint (540-542/3).24 A second break, which was probably due to a plague epidemic, is attested by the numismatic material for the period 543-546/7.25 After those breaks, the production continued under normal conditions, although towards the end of Justinian’s reign the inscriptions were almost always wrong, a fact that gave reason for various interpretations without, however, any of them to appear satisfying.26

4.4. Justin II (565-578) – Maurice (582-602)

Under Justin II, Tiberius II (578-582) and Maurice the mint of Antioch followed in broad outline the model of Constantinople, from which, however, it diverged as far as details on the iconography, the mint marks, the rendering of inscriptions and the style are concerned.27

4.5. Phokas (602-610)

This emperor’s issues were the last ones for the Byzantine mint of Antioch (fig. 5).28 Most probably because of the Persian danger, the mint issued very large amounts of coins: its products are represented in coin hoards from the regions outside Syria in a rate of 15%, the largest since the starting of its mint activity.29ctivity.

1. Grierson, Ph., Byzantine Coins (London 1982) p. 65; W. Hahn (with the collaboration of Metlich, M. A.), Money of the Incipient Byzantine Empire (Anastasius I – Justinian I, 491-565) (Veröffentlichungen des Instituts für Numismatik und Geldgeschichte der Universität Wien 6, Wien 2000) (hereafter ΜΙΒΕ) p. 6.

2. In the case of those denominations that do not include mint marks because of their small size, the attribution is based on stylistic elements and the strong presence of certain types among the numismatic findings from excavations of that region. Grierson, Byzantine Coins, p. 66.

3. Antioch was renamed Theoupolis after the disastrous earthquake of the 29th of November 528 in hope of avoiding future quakes. Grierson, Byzantine Coins, p. 66; ΜΙΒΕ, p. 60. For the theological meaning of this name and its use on the coinage see Salamon, M., “Theology and Coinage: The Name of Theoupolis on the Coins of Antioch”, in Hackens, T. – Moucharte, G. (ed.), Actes du XIe Congrès international de Numismatique : organisé à l’occasion du 150e anniversaire de la Société royale de numismatique de Belgique (Bruxelles, 8-13 septembre 1991) (Louvain-le-Neuve) III, pp. 15-20.

4. For the period from Anastasios I until Maurice (582-602) see Pottier, H., Analyse d’un trésor de monnaies en bronze enfoui au VIe siècle en Syrie byzantine (Bruxelles, 1983) pp. 38-41.

5. For the period from Anastasios I until Constas II (641-668) see Noeske, H. C., Die Münzfunde der ägyptischen Pilgerzentrums Abu Mina und die Vergleichsfunde aus des Dioecesen Aegyptus und Oriens vom 4. - 8. Jh. n. Chr. Prolegomena zu einer Geschichte des spätrömischen Münzumlaufs in Ägypten und Syrien (Berlin 2000) I, p. 290.

6. This average derives from the percentages mentioned in Morrisson, C. – Popović, V. – Ivanišević, V. et collaborateurs, Les trésors monétaires byzantins des Balkans et d’Asie Mineure (491-713) (Réalités byzantines 13, Paris, 2006) p. 58 (fig. 9).

7. Morrisson et al., Les trésors monétaires, p. 55.

8. ΜΙΒΕ, p. 6, 61. There are coins as well that bear mint marks bigger than this number (S, Ζ, Η), though their interpretations remains problematic. Grierson, Byzantine Coins, p. 66.

9. Grierson, Byzantine Coins, p. 66.

10. On Justinian’s folles, eikosanummia and decanummia issued after 528, the five-year-cycle organization is obvious in the periodic change of the abbreviation of the city’s name (Theoupolis) used as its mint mark. ΜΙΒΕ, p. 61. Cf. Grierson, Byzantine Coins, p. 67, plate 2 and Hahn, W., Zur Münzprägung des frühbyzantinischen Reiches. Anastasius I. bis Phocas und Heraclius-Revolte, 491-610 (Wien 2005) p. 66-70.

11. ΜΙΒΕ, p. 30.

12. ΜΙΒΕ, p. 36-37, 41, 62; Hahn, Zur Münzprägung, pp. 26, 40, 67, 70 where particular examples can be found.

13. ΜΙΒΕ, p. 30; Grierson, Byzantine Coins, pp. 65-66.

14. All the denominations bear the mint mark ΑΝΤΧ, except the pentanummia, which bear only two letters (ΑΝ) because of their small size. Hahn, Zur Münzprägung, p. 26.

15. Hahn, Zur Münzprägung, p. 26; Grierson, Byzantine Coins, p. 66. The combination of the asterisk with the crescent first appeared on folles of the Constantinopolitan mint and more precisely on those of the fifth officina (Ε), which was probably responsible for the organization and the supervision of the mint of Antioch during its first years of activity. ΜΙΒΕ, p. 30.

16. Hahn, Zur Münzprägung, pp. 11, 26.

17. ΜΙΒΕ, p. 37; Hahn, Zur Münzprägung, p. 41.

18. ΜΙΒΕ, p. 37 and note 175; Hahn, Zur Münzprägung, pp. 40-41; Grierson, Byzantine Coins, p. 66.

19. The bronze issues of the rest of the mints still bore the portrait of Justin I on the obverse, while Justinian was mentioned only in the accompanying inscription. ΜΙΒΕ, p.41; Ηahn, Zur Münzprägung, pp. 44-45; Grierson, Byzantine Coins, p. 66.

20. Under his reign the mint of Antioch issued nummoi for the last time. ΜΙΒΕ, p.62; Ηahn, Zur Münzprägung, p. 70.

21. ΜΙΒΕ, p. 60-61; Ηahn, Zur Münzprägung, p. 66.

22. For this novelty brought by the reform of the year 538/9 see for example Grierson, Byzantine Coins, pp. 60-61.

23. It is interesting to mention that it was not until 547 when the mint of Antioch followed the decrease of weight initially imposed in 542, while it did not participate in the reform of the year 550. ΜΙΒΕ, pp. 17, 61.

24. ΜΙΒΕ, p. 61; Ηahn, Zur Münzprägung, pp. 67-68; Grierson, Byzantine Coins, p. 66.

25. ΜΙΒΕ, p. 62; Ηahn, Zur Münzprägung, p. 68.

26. Different opinions were expressed by G. Bates [Bates, G. E., “Five Byzantine Notes. 1. A supplement to ‘The Antiochene Bronze of Justinian’; 2. A Maurice Pentanummium from Cyzicus; 3. The Antioch Mint under Heraclius; 4. The Third Officine at Seleucia; 5. An Addition to the 30 Nummi Coinage”, Museum Notes 16 (1970) pp. 73-79], by Ph. Grierson (Grierson, Byzantine Coins, p. 67) and by W. Hahn (ΜΙΒΕ, p. 62; Ηahn, Zur Münzprägung, p. 69).

27. Grierson, Byzantine Coins, pp. 67-68; Ηahn, Zur Münzprägung, pp. 118-119 (Justin II), pp. 142-143 (Tiberius II), pp. 165-167 (Maurice).

28. On previous times some issues bearing the mint mark of Antioch had been attributed to this mint under the reign of Herakleios (610-641). Balty, J. C., « Un follis d’Antioche daté de 623/4 et les campagnes syriennes d’Héraclius », Schweizer Münzblätter 20 (1970), pp. 4-12 ; Bates, “Five Byzantine Notes”, pp. 80-82 ; Pottier, H., « Deux folles d’Héraclius et Héraclius Constantin datés des années XII et XIV », Bulletin du Cercle d’Études numismatiques 14 (1977) pp. 51-59; Pottier, H., « L’atelier d’Antioche sous Héraclius », Bulletin du Cercle d’Études numismatiques 16 (1979) pp. 66-81; Hahn, W., “Minting activity in the diocese of Oriens under Heraclius”, Numismatic Circular 85 (1977) pp. 307-308. Nevertheless, the modern scholarship does not recognize them as official Byzantine issues. Grierson, Byzantine Coins, pp. 85, 106; Ηahn, Zur Münzprägung, p. 194. For Phokas’ mint production at Antioch see Ηahn, Zur Münzprägung, pp. 194-195.

29. Morrisson et al., Les trésors monétaires, pp. 57, 58 (fig. 9) and p. 62 (fig. 10e).

Παρασκευή 8 Ιανουαρίου 2010

Τί ήταν το ανάθημα ή ανάθεμα


Στην αρχαιότητα, ο όρος δήλωνε το αφιέρωμα σε έναν θεό. Ο αναθέτης προσέφερε ένα αντικείμενο, ένα γλυπτό, ένα κόσμημα ή οτιδήποτε άλλο σχετικό στη θεότητα, ευχαριστώντας για κάτι που πέτυχε ή κέρδισε ή απέκτησε· ευγνωμονώντας για βοήθεια ή θεϊκή προστασία που του δόθηκε σε κρίσιμη στιγμή· παρακαλώντας για κάτι·από ευσέβεια, για να δώσει o πιστός χαρά (αγαλλίαση) στον θεό.


O Μοσχοφόρος (570 π.Χ.), ανάθημα στον ναό της Παρθένου Αθηνάς

H ποικιλία των αναθημάτων είναι απέραντη: όπλα, κοσμήματα, πολύτιμα υφάσματα, ανάγλυφα, ποικίλα αγάλματα, βραβεία που είχαν πάρει αθλητές σε αγώνες, ολόκληροι ναοί, θησαυροί. Τα αναθήματα ήταν ατομικά ή ομαδικά: ενός συλλόγου ή και μιας πόλης ολόκληρης ή και ακόμα γενικότερα, όπως για παράδειγμα o χρυσός τρίποδας των Πλαταιών, που προσέφεραν μετά την ομώνυμη μάχη στον Απόλλωνα των Δελφών όλες οι ελληνικές πόλεις που είχαν πάρει μέρος στους Μηδικούς πολέμους.

Το ανάθημα, που λεγόταν και ανάθεμα,από το ρήμα ανατίθημι, λέγεται στα νεότερα χρόνια τάμα ή τάξιμο. Το έθιμο αυτό είναι αρχαιότατο και απαντάται σε όλες τις θρησκείες.

To ανάθημα εκφράζει την πίστη και την υποταγή του ανθρώπου ή και μιας πόλης (και ιδιαίτερα εκείνου που βρίσκεται σε δύσκολη θέση ή σε κίνδυνο) προς τους θεούς, από τους οποίους ζητά ευμένεια και βοήθεια.


Οι πρώτοι χριστιανοί θεωρούσαν τα αναθήματα ως ασέβεια και τα χαρακτήριζαν πράξη τυπικού μαύρης μαγείας, με σκοπό να προκληθεί κάποιο κακό στον πλησίον. Στην Παλαιά Διαθήκη, οι Εβδομήκοντα απέδωσαν αυτό τον όρο στην εβραϊκή λέξη χέρεμ, που σήμαινε:

α) την αφιέρωση προσώπων ή αντικειμένων στον Θεό και

β) αντικείμενα παραδομένα στην οργή του Θεού και, επομένως, καταραμένα.

Στην Καινή Διαθήκη σημαίνει:

α) τον αφιερωμένο στον Θεό ή σε κάποια ιερή υπηρεσία (Γαλ. α’ 16, β’ 12) και

β) τον αποχωρισμένο από την κοινωνία της αγάπης με τον Χριστό και τους άλλους ανθρώπους και, επομένως, τον καταραμένο, τον αναθεματισμένο (Α’ Κορ. ιστ’ 22, Ρωμ. θ’ 3).

Αυτή τη δεύτερη και κακή σημασία του όρου με τη μορφή της λέξης ανάθεμα συναντούμε και στους ιερούς κανόνες της εκκλησίας: «Ει τις κληρικός ή λαϊκός … ανάθεμα έστω …», σημαίνει εκείνον που χωρίστηκε οριστικά από την κοινωνία της εκκλησίας και επομένως στερήθηκε τη θεία χάρη και τα αποτελέσματά της. Παράλληλα, χρησιμοποιείται και ο όρος αφορισμός, που έχει τη σημασία μιας ελαφρύτερης ποινής, δηλαδή ενός προσωρινού αποκλεισμού από την εκκλησιαστική κοινωνία.

Ανάθεμα κατά Βενιζέλου.

Ενέργεια αντιβενιζελικών οργανώσεων και της Ιεράς Συνόδου που αποσκοπούσε στην πολιτική εξόντωση του Ελευθέριου Βενιζέλου. Οργανώθηκε επειδή ο Βενιζέλος προχώρησε στον σχηματισμό της κυβέρνησης Εθνικής Άμυνας και ενέπλεξε την Ελλάδα στον Α’ Παγκόσμιο πόλεμο στο πλευρό των συμμάχων, γεγονός που δυσαρέστησε τον γαμπρό του Κάιζερ, βασιλιά Κωνσταντίνο.

Το ανάθεμα έγινε στο Πεδίον του Άρεως, στην Αθήνα, στις 12/25 Δεκεμβρίου 1916 και το απήγγειλε ο αρχιεπίσκοπος Αθηνών και πάσης Ελλάδος Θεόκλητος μπροστά στα μέλη της φιλοβασιλικής κυβέρνησης Λάμπρου, τη στρατιωτική ηγεσία και την Ιερά Σύνοδο. Ανάλογες ενέργειες οργανώθηκαν, επίσης, σε όλες τις πόλεις και τα χωριά που ελέγχονταν από τους βασιλικούς.

Παρασκευή 10 Ιουλίου 2009

Τί ήταν η δεκάτη


Δεκάτη ήταν ο φόρος που είχε επιβληθεί από τον Πεισίστρατο στα αγροτικά προϊόντα των Αθηναίων και αντιστοιχούσε στο ένα δέκατο της παραγωγής τους
.
Οι Πεισιστρατίδες μείωσαν τον φόρο αυτό στο ένα εικοστό. Αργότερα, ο Ξενοφών επέβαλε τη φορολογία στους καλλιεργητές της γης που του δώρισαν οι Λακεδαιμόνιοι στον Σιαλλούντα της Τριφυλλίας, για τη συντήρηση του ναού της Άρτεμης, που είχε ανεγείρει ο ίδιος.

Δεκάτη ονομαζόταν και ο δασμός που είχαν επιβάλει οι Αθηναίοι σε κάθε σκάφος που κατέπλεε στο λιμάνι τους ή που απέπλεε από αυτό. Το κτίριο όπου αποταμιευόταν η δεκάτη ονομαζόταν δεκατευτήριον,όπως επίσης δεκατευτήριον ονομαζόταν και το τελωνείο που είχε ιδρύσει το 411 π.Χ. ο Αλκιβιάδης στη Χρυσόπολη του Βοσπόρου.

Το τελωνείο αυτό χρησίμευε για την είσπραξη των διαπυλίων τελών που είχε καθιερώσει πρώτος ο Περικλής για τα πλοία και τα φορτία που έπλεαν προς τον Εύξεινο Πόντο. Για τον σκοπό αυτό διορίζονταν και ειδικοί Αθηναίοι υπάλληλοι, οι Ελλησποντοφύλακες.

Το δεκατευτήριον καταργήθηκε το 387 π.Χ. Δ. ονομαζόταν στην αρχαία Ελλάδα και η γιορτή που γινόταν, με την παρουσία των πιο κοντινών συγγενών και φίλων, για την ονοματοδοσία του βρέφους. Επακολουθούσαν θυσίες και δείπνο.

Πέμπτη 9 Ιουλίου 2009

Τί ήταν τα κλητόρια

Τα κλητόρια ήταν επίσημα γεύματα που οργανώνονταν κατά τη βυζαντινή εποχή στις μεγάλες θρησκευτικές γιορτές, στους βασιλικούς γάμους ή για να τιμηθούν ξένοι επίσημοι, επισκέπτες της αυτοκρατορίας.

Οργανώνονταν βάσει αυστηρού κανονισμού, που ονομαζόταν κλητορολόγιο, και η πολυτέλειά τους ήταν εντυπωσιακή. Κατά τη διάρκεια των γευμάτων, που συνοδεύονταν πάντα από ύμνους που έψαλλαν οι αυλικοί ψάλτες, η βασιλική οικογένεια και ο πατριάρχης κάθονταν σε ιδιαίτερο τραπέζι, το οποίο ονομαζόταν βασιλική τράπεζα ή χρυσή τράπεζα.

Τα κυριότερα κλητόρια ήταν τα χριστουγεννιάτικα, τα οποία επαναλαμβάνονταν συνεχώς επί 12 ημέρες. Σε αυτά συμμετείχαν κάθε φορά 250 άτομα, μεταξύ των οποίων και 12 φτωχοί υπήκοοι της αυτοκρατορίας. Όλα τα επιτραπέζια σκεύη των κλητορίων ήταν κατασκευασμένα από καθαρό χρυσάφι και στολισμένα με πολύτιμους λίθους. Τα βυζαντινά κ. μιμήθηκαν αργότερα και πολλές ευρωπαϊκές Aυλές.

Παρασκευή 8 Μαΐου 2009

Τί ηταν η λεγόμενη Αγραφίου Γραφή



Η αγραφίου γραφή ήταν Δημόσια καταγγελία στην αρχαία Αθήνα, που γινόταν από οποιονδήποτε πολίτη εναντίον εκείνων των οφειλετών του δημοσίου που έσβηναν το όνομά τους από τον πίνακα των οφειλετών πριν εξοφληθεί η οφειλή τους.

Ο πίνακας αυτός βρισκόταν στον ναό της Αθηνάς στην Ακρόπολη, γι’ αυτό η φράση εγγεγραμμένος εν Ακροπόλει σήμαινε οφειλέτης του δημοσίου.

Η αγραφίου γραφή εγχειριζόταν στους θεσμοθέτες, που την εισήγαν στο αρμόδιο ηλιαστικό δικαστήριο.

Δικαστικά διώκονταν και οι συνυπεύθυνοι υπάλληλοι για τη σωστή τήρηση του καταλόγου των οφειλετών.

Σάββατο 2 Μαΐου 2009

Πώς καταλαβαίνουμε αν τα ψάρια που αγοράζουμε είναι φρέσκα

Γενικά τα ψάρια είναι από τις τροφές που αλλοιώνονται πολύ εύκολα

Αν γίνει σωστή η συντήρηση τους αμέσως μετά την αλίευση τους (σε θερμοκρασίες 0-3 βαθμούς Κελσίου τότε μπορούν να μείνουν σε καλή κατάσταση για 2-3 μέρες. Από εκεί και πέρα αρχίζει σταδιακά η αλλοίωση τους, το άρωμα,  χάνουν την γεύση και το χρώμα τους. Ενώ μετά την 6 μέρα αρχίζουν να έχουν  άσχημη μυρωδιά, τα μάτια θολώνουν και ασπρίζουν. Βέβαια υπάρχουν πολλά «κόλπα» που μεταχειρίζονται  κάποιοι επαγγελματίες για να παραπλανήσουν τους καταναλωτές και να τους πουλήσουν ψάρια που μοιάζουν  φρέσκα αλλά δεν είναι .
Ένα από αυτά,  ίσως και το πιο επικίνδυνο για την υγεία μας, είναι ότι τα βουτάνε από διαλύματα με νερό και νιτρώδη ή νιτρικά άλατα. Γενικά όταν αγοράζετε ψάρια, αναζητήστε τα φρέσκα, που έχουν καθαρά, φουσκωμένα μάτια, σφιχτό δέρμα που επανέρχεται όταν το πιέζετε και φωτεινά ροζ ή κόκκινα λέπια. Αποφύγετε αυτά που έχουν κακή εμφάνιση ή μυρίζουν έντονα.
Πώς καταλαβαίνουμε το φρέσκο ψάρι:

Τα μάτια του είναι λαμπερά και εξέχουν.
Τα βράγχια του πρέπει να είναι υγρά και κόκκινα ή ροζ.
Είναι  σκληρό και άκαμπτο και όταν το πιέζουμε με το δάχτυλο μας δεν βουλιάζει,αλλά το δέρμα του επανέρχεται αμέσως.
Τα χρώματα του είναι λαμπερά και τα λέπια τους σφικτά, συγκρατούνται επάνω στο σώμα .
Τα εντόσθια του όταν το καθαρίζουμε βγαίνουν ολόκληρα, χωρίς να σπάσουν.
Αν το ψήσετε στην σχάρα και το ψάρι είναι πολύ φρέσκο θα δείτε να «ανοίγει» ελαφρά η σάρκα του στην ραχοκοκαλιά του.
Το κεντρικό του κόκαλο (ραχοκοκαλιά)  είναι συνήθως άσπρο.
Ειδικότερα για την σαρδέλα αν έχει μια κιτρινωπή ρίγα στα πλάγια , τότε  δέν είναι σίγουρα φρέσκια
Υπάρχουν όμως και ψάρια που μαλακώνει γρήγορα το σώμα τους όπως οι μπακαλιάροι, όπου την πραγματική τους κατάσταση προδίδει το μάτι τους. Το ίδιο συμβαίνει με τα σκουμπριά, τους καλιούς ή τις παλαμίδες, που πρέπει ν’ αποφεύγονται όταν δεν είναι πολύ φρέσκα, διότι είναι βαριά στο στομάχι.
Ψάρια όπως η αθερίνα, ο γαύρος, η σαρδέλα, καλό είναι να τρώγονται την ίδια μέρα που πιάνονται, διότι αυτά μαλακώνουν γρήγορα και ειδικά το καλοκαίρι.

Παρασκευή 1 Μαΐου 2009

Τί είναι τα αναστενάρια και ποιά η ιστορία τους στην Ελλάδα

Σύνολο τελετουργικών πράξεων θιασικής λαϊκής λατρείας· οι μύστες αυτής της λατρείας ονομάζονται αναστενάρηδες. Η λέξη προέρχεται από την πρόθεση ανά και τη μεσαιωνική λέξη ασθενάριον.
Σήμερα, τα δύο κύρια κέντρα όπου έχουν επιβιώσει τα αναστενάρια είναι ο οικισμός Λαγκαδάς κοντά στη Θεσσαλονίκη και ο οικισμός Αγία Ελένη κοντά στις Σέρρες. Τα αναστενάρια ξεκινούν την παραμονή της 21ης Μαΐου και τελειώνουν το βράδυ της 23ης Μαΐου, ενώ η εντυπωσιακότερη τελετουργική πράξη τους είναι η πυροβασία, που γίνεται δύο φορές.
Οι αναστενάρηδες, που παλαιότερα ήταν οργανωμένοι σε τάγμααδελφάτο, θεωρούν ανώτατο αρχηγό τους το αναστενάρικο εικόνισμα· το τάγμα διοικούν δώδεκα ιερουργοί, ή δωδεκάδα, με ιεραρχικά ανώτερο τον αρχιαναστενάρη, που είναι και μάντης, βροχοποιός, εξορκιστής, θεραπευτής. Οι αναστενάρηδες έχουν δικά τους ιερά, τα αγιάσματα, τόπους που τους όρισαν μύστες της αναστενάρικης λατρείας και οι οποίοι περικλείουν μία πηγή, της οποίας το νερό θεωρείται αγίασμα με προφυλακτικές και θεραπευτικές ιδιότητες.

Η πίστη στη μυστηριώδη δύναμη του νερού κατέχει ξεχωριστή θέση στη λατρεία των αναστεναριών. Μέχρι πριν από λίγα χρόνια τουλάχιστον, οι αναστενάρηδες εκκλησιάζονταν μόνο δύο φορές τον χρόνο: των Φώτων, που αγιάζονται τα νερά, και του Αγίου Κωνσταντίνου οπότε έκαναν και αγιασμό μετά την απόλυση της εκκλησίας· αλλά και την ώρα της πυροβασίας οραματίζονται τους προστάτες αγίους Κωνσταντίνο και Ελένη να ρίχνουν νερό στην ανθρακιά.

Εκτός από τα αγιάσματα, οι αναστενάρηδες έχουν και κλειστά ιερά, τα κονάκια, με σπουδαιότερο το μεγάλο κονάκι στο σπίτι του αρχιαναστενάρη, όπου φυλάσσονται τα σκεύη της λατρείας τους. Τα σκεύη αυτά είναι: οι χάρες (στην ανατολική Θράκη παππούδες),ιδιότυπες εικόνες, συνήθως των αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης με τον σταυρό στη μέση, επαργυρωμένες ή επιχρυσωμένες, με λαβή, κρεμασμένα κουδουνάκια και δεμένους ιερούς κόμβους, που γίνονται με τα ιερά μαντίλια.

Αυτές οι εικόνες είναι που τους δίνουν, όπως πιστεύουν, τη δύναμη να περπατούν πάνω στην ανθρακιά χωρίς να καίγονται. Άλλα σκεύη λατρείας είναι τα αμανέτια,ιερά μαντίλια μέσα στα οποία βάζουν τα χρήματα για την αγορά του ζώου που θυσιάζουν, η λύρα και το τύμπανο που συνοδεύουν στις μυσταγωγίες και τον χορό τους, το μαχαίρι και το τσεκούρι της θυσίας.

Βασικές τελετουργικέςπράξεις των αναστεναριών είναι η ζωοθυσία, η έκσταση των μυστών, η πυροβασία και η ορειβασία. Η προετοιμασία αρχίζει στις 27 Οκτωβρίου, που συγκεντρώνουν με έρανο τα χρήματα για να αγοράσουν (στις 18 Ιανουαρίου, ανήμερα του αγίου Αθανασίου) το μπικάδι,δηλαδή το ζώο (ταύρος ή κριός) που θα θυσιάσουν.

Την παραμονή της γιορτής των αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης οι αναστενάρηδες προετοιμάζονται για τη μεγάλη στιγμή της πυροβασίας· όλη τη νύχτα ξαγρυπνούν μπροστά στις εικόνες, σε ατμόσφαιρα κατανυκτικής αυτοσυγκέντρωσης, όπου κυριαρχεί η προσδοκία να καταληφθούν από τον εκστασιασμό και να επικοινωνήσουν έτσι με τον προστάτη άγιο.

Την άλλη ημέρα, στης 21 Μαΐου, μετά τον εκκλησιασμό μεταφέρουν το μπικάδι στον τόπο της θυσίας, όπου κάτω από μεγάλα δέντρα έχουν τοποθετηθεί τα εικονίσματα. Εκεί κάνουν αγιασμό, αρτοκλασία, σφάζουν το ζώο με τρόπο που το αίμα του να ποτίσει τη γη, μαγειρεύουν το κρέας του και το τρώνε σε κοινό συμπόσιο. Μετά αρχίζουν κύκλιο χορό που κρατά ώρες ολόκληρες, συχνά μέχρι σημείου εξάντλησης των χορευτών. Στο μεταξύ ετοιμάζεται η φωτιά και όταν σχηματιστεί ανθρακιά, οι μύστες αρχίζουν νέο κύκλιο χορό με συνοδεία του διεγερτικού ρυθμού του τυμπάνου, που εντείνει τη χορευτική παραφορά, ενώ κάθε τόσο βγάζουν άναρθρες κραυγές: «εχ, ιχ, αχ».

Ξαφνικά, όσοι καταληφθούν από μανία ορμούν ξυπόλυτοι στα αναμμένα κάρβουνα κρατώντας την ιερή εικόνα ή το αμανέτι (μαντίλι) και πατούν πάνω χωρίς να καίγονται (το φαινόμενο της ακαΐας, πανάρχαιο, οφείλεται σε άγνωστες βιοχημικές αιτίες). Μέσα στη μαύρη στάχτη που μένει από τα κάρβουνα πιστεύουν πως δεσμεύονται η αρρώστια και η κακοτυχία. Ύστερα ακολουθεί η ορειβασία: ο οιστρηλατημένος αναστενάρης παίρνει τα βουνά, είτε μόνος του είτε με πομπή.

Στις 23 Μαΐου γίνεται ιερή συνεστίαση στο σπίτι του αρχιαναστενάρη, αποκλειστικά με προϊόντα της γης, και ακολουθούν χοροί γύρω από το κονάκι,την εκκλησία του χωριού ή το τρίστρατο, και ο κύκλος κλείνει με νέα πυροβασία. Στον κύκλιο χορό που προηγείται αυτής της τελευταίας πυροβασίας, οι αναστενάρηδες τραγουδούν τον Μικροκωνσταντίνο,θρακική παραλλαγή του ακριτικού κύκλου, τραγούδια του οποίου περιέχει το τυπικό της αναστενάρικης λατρείας. Όταν τελειώσει και η τελευταία αυτή δοκιμασία, οι αναστενάρηδες παραδίδουν το εικόνισμα στον αρχιαναστενάρη και φεύγουν, καθένας μόνος του, στο δάσος ή στις πλαγιές για να βρουν γαλήνη.

Συχνά, κατά τη διάρκεια του χορού, ένας ή περισσότεροι πανηγυριστές κυριεύονται από μανία («τους πιάνει o άγιος» ή «τους εγκαλεί η εικόνα», όπως λένε). Αυτοί γίνονται οι νεόφυτοι, που θα μυηθούν και θα γίνουν μέλη του θιάσου των αναστενάρηδων.

Από πηγές του 12ου και του 13ου αι. είναι γνωστό πως υπήρχαν θίασοι οιστρόπληκτων με το όνομα ψυχάρια και ασθενάρια.Η θιασική λαϊκή λατρεία των αναστεναριών επέζησε χάρη στην προσκόλληση των υποδουλωμένων Ελλήνων στις φυλετικές παραδόσεις κατά τα μεταβυζαντινά χρόνια και κατά την τουρκοκρατία και πέρασε, συνήθως με χριστιανικό περίβλημα, από γενιά σε γενιά. Μέχρι τον 19ο αι., τα αναστενάρια τελούνταν στη βορειανατολική Θράκη, κυρίως στα χωριά μιας κοιλάδας της περιοχής Αγαθούπολης (Πυργόπλο, Ματζούρα, Γαλαζάκι κ.ά.), με επίκεντρο το Κωστί, και σε ορισμένα χωριά της περιοχής Βιζύης (Σκοποί, Άγιος Γεώργιος κ.ά.).

Πρόκειται για χωριά με ποιμενοαγροτική οικονομία, τα οποία περιβάλλονται, τα περισσότερα, από ψηλά ή δύσβατα βουνά που δυσχέραιναν την επικοινωνία με τις γύρω περιοχές. Στις αρχές του 20ού αι., Έλληνες της ανατολικής Θράκης που αναγκάστηκαν βίαια να εγκαταλείψουν τη γη των προγόνων τους έφεραν μαζί τους στα μέρη που εγκαταστάθηκαν τη λαϊκή λατρεία των αναστεναριών. Και είναι χαρακτηριστικό πως το επίκεντρο των αναστεναριών είναι σήμερα το χωριό Αγία Ελένη Σερρών, όπου εγκαταστάθηκαν πολλοί κάτοικοι του χωριού Κωστί, που ήταν και το επίκεντρο των αναστεναριών στην ανατολική Θράκη.

H παλαιότερη γραπτή αναφορά για τα αναστενάρια είναι μία περιγραφή από τον Βούλγαρο Π. Σλαβέζκοφ το 1866. Για τα αναστενάρια έγραψε ο Α. Χουρμουζιάδης στο έργο του Περί αναστενάριων και άλλων τινών εθίμων και προλήψεων (Κωνσταντινούπολη, 1873), τα έκανε όμως διεθνώς γνωστά ο Άγγλος αρχαιολόγος Ο. Ντόκινς. Ο Χουρμουζιάδης πίστευε ότι τα αναστενάρια έχουν τις ρίζες τους στην αρχαία διονυσιακή λατρεία και η άποψη αυτή υιοθετήθηκε από πολλούς νεότερους Έλληνες ερευνητές που υποστηρίζουν ότι τα αναστενάρια ήρθαν από τη Θράκη, όπως και o Διόνυσος.

Πολλοί ερευνητές θεωρούν ότι η τελετουργία προέρχεται από την Καππαδοκία. Όταν οι Βυζαντινοί αυτοκράτορες εποίκισαν τη Θράκη με πληθυσμό από την Καππαδοκία, διέδωσαν το έθιμο εκεί. Ας σημειωθεί ότι o Στράβων αναφέρει ότι η αρχιέρεια του ναού της Άρτεμης στα Καστάβαλα της Καππαδοκίας πυροβατούσε.

Σήμερα επικρατεί η άποψη ότι οι τελετουργίες των αναστεναριών προέρχονται από τις ιεροτελεστίες της λατρείας του Ήλιου. Η τελετουργική πυροβασία συναντάται και στη Δυτ. Εκκλησία, ειδικότερα στην Ισπανία (23 Ιουνίου) και στην Αργεντινή, όπου την εκτελούν οι λάτρεις του αγίου Ιωάννη του Βαπτιστή. Παρόμοιες τελετουργίες γίνονται και σε ορισμένες ιεροτελεστίες άλλων θρησκειών (ισλαμισμός, ινδουϊσμός, βουδισμός) και από διαφορετικούς λαούς, όπως οι Ινδοί, οι Μαλαίοι, οι Κινέζοι, οι Γιαπωνέζοι, οι κάτοικοι των νησιών Φίτζι κ.ά.

Τρίτη 28 Απριλίου 2009

Τι είναι η διφθέρα

Τι είναι η διφθέρα

Το κατεργασμένο δέρμα που χρησιμοποιούσαν για γραφή οι αρχαίοι Έλληνες, αλλά και το δερμάτινο ένδυμα των πιο φτωχών, αγροτών ή βοσκών, που κάλυπτε και το κεφάλι. 
Κατά τον Ηρόδοτο, οι Ίωνες ονόμαζαν διφθέρα τα βιβλία από πάπυρο, επειδή παλαιότερα, όταν οι πάπυροι ήταν σπάνιοι, μεταχειρίζονταν διφθέρα από κατσίκες και πρόβατα.

Βελτίωση της διφθέρα αποτελεί η περγαμηνή.

Δευτέρα 27 Απριλίου 2009

Ποιά η διαφορά πυρηνέλαιου με ελαιόλαδο

Το πυρηνέλαιο δεν είναι ελαιόλαδο, και μειονεκτεί σε ποιότητα κατά πολύ, συγκρινόμενο με το παρθένο ελαιόλαδο

Κατόπιν επεξεργασίας του καρπού της ελιάς, παράγεται ελαιόλαδο και απομένει ο ελαιοπυρήνας που περιέχει μια μικρή ποσότητα ελαιολάδου.
Αυτή εξάγεται με διαλύτη, συνήθως εξάνιο, και ονομάζεται πυρηνέλαιο.

Το πυρηνέλαιο χωρίζεται στις εξής κατηγορίες σύμφωνα με την ΚΥΑ 487/ ΦΕΚ 1219Β 4.10.2000

Ακατέργαστο πυρηνέλαιο

Έλαιο που λαμβάνεται από τους πυρήνες της ελιάς κατόπιν επεξεργασίας με διαλύτες ή με φυσικά μέσα ή έλαιο που αντιστοιχεί, με εξαίρεση ορισμένα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά, σε ελαιόλαδο λαμπάντε. Εξαιρούνται τα έλαια που λαμβάνονται με διεργασίες επανεστεροποίησης και κάθε πρόσμειξης με έλαια άλλης φύσης και των οποίων τα άλλα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά είναι σύμφωνα με τα προβλεπόμενα για την κατηγορία αυτή.

Εξευγενισμένο πυρηνέλαιο

Έλαιο που λαμβάνεται από τον εξευγενισμό του ακατέργαστου πυρηνελαίου, του οποίου η περιεκτικότητα σε ελεύθερα λιπαρά οξέα, εκφρασμένη σε ελαϊκό οξύ, δεν είναι δυνατό να υπερβαίνει τα 0,3 g ανά 100 g και του οποίου τα άλλα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά είναι σύμφωνα με τα προβλεπόμενα για την κατηγορία αυτή.

Πυρηνέλαιο

Έλαιο που αποτελείται από μείγμα εξευγενισμένου πυρηνελαίου και παρθένων ελαιολάδων, εκτός από το ελαιόλαδο λαμπάντε, του οποίου η περιεκτικότητα σε ελεύθερα λιπαρά οξέα, εκφραζόμενη σε ελαϊκό οξύ, δεν είναι δυνατό να υπερβαίνει το 1 g ανά 100 g και του οποίου τα άλλα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά είναι σύμφωνα με τα προβλεπόμενα για την κατηγορία αυτή.

Κυριακή 26 Απριλίου 2009

Ο πιο απίστευτος υπνόσακος που υπάρχει

Είναι χωρίς υπερβολές ο πιό απίστευτος υπνόσακος στον κόσμο. Μπορείτε είτε να τον φορέσετε τις απόκριες ή να τον χρησιμοποιήσετε στο camping για να κοιμηθείτε ή να τρομάξετε τους φίλους σας.

ypnosakosarkouda1

ypnosakosarkouda2

Πολύ πρωτότυπος σχεδιασμός από τον Eiko Ishizawa Read more

Για να μήν σας κλέβουν το φαγητό στο γραφείο…

Βαρεθήκατε να σας κλέβουν τα λαχταριστά σας σάντουιτς οι συνάδερφοι στο γραφείο; Πλέον υπάρχει η λύση και ονομάζεται

Anti-Theft Lunch Bags

Πλέον το μόνο που έχετε να κάνετε είναι να βάλετε το σάντουιτς σας σε μιά από αυτές τις σακούλες και θα είναι πλέον αποκρουστικό για οποιονδήποτε το δεί , οπότε σίγουρα δεν θα περάσει από το μυαλό κανενός να το φάει..

sakouleskolatsiou2

Τα σακουλάκια Anti-Theft Lunch Bags έχουν τυπωμένες πάνω τους στάμπες μούχλας κάνοντας έτσι ένα λαχταριστό σάντουιτς να φαίνεται οτι έχει Read more

Σάββατο 25 Απριλίου 2009

Πώς επιλέγω ελαιόλαδο

Μερικές βασικές και απλές συμβουλές για την επιλογή του ελαιόλαδου

Το ελαιόλαδο πρέπει να είναι χαμηλής οξύτητας. Στην ετικέτα πρέπει να αναγράφεται η οξύτητα, π.χ. 0-1%

Το ελαιόλαδο πρέπει να έχει κρυστάλλινη καθαρότητα. Η υγρασία και η μούργα ταγγίζουν και πικρίζουν το ελαιόλαδο. Εξαίρεση αποτελούν οι χειμερινοί μήνες, κατά τους οποίους, λόγω των χαμηλών θερμοκρασιών είναι πιθανό να δημιουργούνται στο κάτω μέρος της φιάλης λευκά αιωρήματα ή και ίζημα. Αυτό είναι απόλυτα φυσιολογικό και δεν αποτελεί ένδειξη αλλοίωσης της ποιότητας του ελαιολάδου.
Το χρώμα του ελαιολάδου πρέπει να κυμαίνεται μεταξύ το ανοιχτού χρυσοπράσινου και του σκούρου πράσινου.
Το ελαιόλαδο πρέπει να είναι τυποποιημένο σε φιάλες ή δοχεία μέχρι 5 λίτρα, στα οποία αναγράφεται το όνομα και η πλήρης διεύθυνση του παρασκευαστή. Ελαιόλαδα σε τενεκέδες των 15 κιλών, των οποίων δεν γνωρίζουμε την προέλευση, θα πρέπει να αποφεύγονται, γιατί υπάρχει ενδεχόμενο να είναι νοθευμένα.
Η φιάλη πρέπει να είναι από υλικό P.E.T. (ελέγξτε αν τα αρχικά P.E.T. αναγράφονται στη βάση – πάτο της φιάλης) ή γυαλί, υλικά που θεωρούνται φιλικά για το περιβάλλον και ασφαλή για ένα ευαίσθητο προϊόν, όπως το ελαιόλαδο.
Ελέγχετε εάν η ημερομηνία που αγοράζετε το προϊόν, απέχει αρκετό διάστημα από την ημερομηνία λήξης, έτσι ώστε το ελαιόλαδο να είναι πάντα φρέσκο. Ένα ποιοτικό ελαιόλαδο έχει χρόνο ζωής, κάτω από άριστες συνθήκες αποθήκευσης, 12-18 μήνες.
Το πώμα της φιάλης ή του δοχείου πρέπει να είναι σφραγισμένο και ερμητικά κλεισμένο (ασφάλεια γνησιότητας)
Να είστε επιφυλακτικοί όταν το ελαιόλαδο διατίθεται σε τιμή πολύ χαμηλότερη του μέσου όρου της αγοράς. Γιατί ας μην ξεχνάμε στα τρόφιμα, όπως και σε άλλα αγαθά, η τιμή είναι συνάρτηση της ποιότητας.
Οι συνθήκες φύλαξης του ελαιόλαδου στο ράφι να είναι τέτοιες ώστε  να προστατεύεται από τις ακτίνες του ηλίου και από τη ζέστη. Το λάδι δεν πρέπει να φυλάσσεται σε μέρη που τα βλέπει ο ήλιος ή είναι κοντά σε θερμαντικά σώματα. Η ιδανική θερμοκρασία αποθήκευσης είναι 10-18°

Mούργα:Είναι το κατακάθι στο λάδι που αποτελείται από νερό και υπολείμματα της σάρκας της ελιάς που δεν διαχωρίστηκαν στο ελαιοτριβείο. Αυτό το κατακάθι πρέπει να το αφαιρέσουμε από το ελαιόλαδο για να μην επηρεάσει τη γεύση και το άρωμά του.
Για να αφαιρέσουμε τη μούργα από το λάδι, αφήνουμε το λάδι σε ηρεμία για αρκετές ώρες ώστε να κατακάτσει η μούργα και μετά το φιλτράρουμε με απορροφυτικό χαρτί, αδειάζοντάς το από το δοχείο του σε ένα άλλο.

Παρασκευή 24 Απριλίου 2009

Παγοθήκες που διαφέρουν…

Τελικά ακόμα και τα πιό απλά πράγματα όπως η παγοθήκες μπορούν να γίνουν απίστευτα διασκεδαστικά αξεσουάρ για το σπίτι και το ποτό σας… Δείτε μερικές από τις πιό πρωτότυπες παγοθήκες που κυκλοφορούν…

gin and titonic…… όνομα και πράγμα

pagothiki11

Η μαθηματική σταθερά π είναι ένας πραγματικός αριθμός που μπορεί να οριστεί ως ο λόγος του μήκους της περιφέρειας ενός κύκλου προς τη διάμετρό του στην Ευκλείδεια γεωμετρία, και ο οποίος χρησιμοποιείται πολύ συχνά στα μαθηματικά, τη φυσική και τη μηχανολογία. Αλλά φυσικά και μπορει να χρησιμοποιηθεί και για μιά πρωτότυπη παγοθήκη… Read more

Τί κάνω αν ξαφνικά εξαφανιστεί το εικονίδιο του CD/DVD ROM από το PC μου..

Μπορεί να έχει συμβεί σε κάποιους από εσάς να ανοιξατε μια μέρα το PC σας και ξαφνικά να έχει εξαφανιστεί το εικονίδιο του CD/DVD ROM DRIVE σας… Είναι από αυτά τα σπαστικά των Windows που συμβαίνουν πάντα όταν πρέπει να κάνουμε κάποια συγκεκριμένη δουλειά …πχ να αντιγράψουμε κάποια αρχεία σε ένα CD ή να χρειάζεται να αντιγράψουμε σημαντικά αρχεία από ένα CD/DVD στο PC μας για να δουλέψουμε.

missingcdrom

Δεν χρειάζεται πανικός…και φυσικά σε καμία περίπτωση format όπως συνηθίζουν μερικοι…με το παραμικρό…ούτως ή άλλως με το format χάνεις άδικα χρόνο και δέν μαθαίνεις και τίποτα χρήσιμο… Read more

Πώς μπορούμε να κάνουμε log in σε δύο ή περισσότερους λογαριασμούς του yahoo messenger ταυτόχρονα

Έχετε πολλούς λογαριασμούς στον yahoo messenger και βαριέστε να κάνετε log out και log in συνέχεια; Τότε το παρακάτω είναι για εσάς…Χρήσιμο και για όσους θέλουν να χρησιμοποιούν ταυτόχρονα διαφορετικά πρόσωπα στο internet….

yahoomessenger

Αρχικά μπαίνουμε στον Read more

Πέμπτη 23 Απριλίου 2009

An then i…

Το film βασίζεται σε ένα ποίημα του e.m.white του ανθρώπου που τελικά έκανε και το εξαιρετικό αυτό film.

Περιγράφει την ιστορία ένος άντρα που γυρνάει από την κηδεία της γυναίκας του στο μέρος όπου πρωτογνωρίστηκαν και τελικά ήταν και το μέρος που τερματίστηκε τραγικά η ζωή της.
andtheni
Δημιουργεί έντονα συναισθήματα . Read more

Τρίτη 21 Απριλίου 2009

Khoda…ένα αριστούργημα

Πώς θα ήταν ένα film που όποτε πατήσεις pause αντικρίζεις ένα έργο τέχνης, έναν πίνακα; Αυτό ακριβώς είναι το Khoda

khoda

Khoda ένα film του Reza Dolatabadi

Το Khoda περιέχει πάνω από 6.000 πίνακες…. Χρειάστηκε δύο χρόνια για τον Reza Dolatabadi για να δημιουργήσει αυτό το πεντάλεπτο αριστούργημα. Read more

Δευτέρα 20 Απριλίου 2009

Σαν σήμερα στις 20 Απριλίου του 1959 πεθαίνει ο γλωσσολόγος και υπέρμαχος της καθιέρωσης της δημοτικής Μανόλης Τριανταφυλλίδης.

Σαν σήμερα στις 20 Απριλίου του 1959 πεθαίνει ο γλωσσολόγος καθηγητής και υπέρμαχος της καθιέρωσης της δημοτικής Μανόλης Τριανταφυλλίδης.

triantafyllidis

Ο Μανόλης Τριανταφυλλίδης υπήρξε αντιπροσωπευτικό δείγμα διανοουμένου, έτσι όπως η έννοια αυτή διαμορφώθηκε στις αρχές του 20ού αιώνα και Read the story »

Κυριακή 19 Απριλίου 2009

Μερικά από τα πιό απίστευτα PC Case Mods

Δείτε τι μπορεί να κάνει κάποιος αν έχει φαντασία και δημιουργικό πνεύμα. Σας παρουσιάζω τα πιό απίστευτα pc case mods που έχω δεί.

Απλά δείτε τα και θα καταλάβετε..

casemods09

Wall-E pc case mod

Read more

Παρασκευή 17 Απριλίου 2009

Πώς να αποτρέψουμε τα usb sticks που χρησιμοποιούμε να μολύνουν το σύστημα μας

Πλέον όλοι χρησιμοποιούμε usb sticks για την μεταφορά αρχείων στον υπολογιστή μας. Όμως πάρα πολλοί ιοί μεταδίδονται αυτόματα από αυτά μέσω του Autoplay το οποίο αν υπάρχει ιός στο stick του επιτρέπει να φορτώσει αυτόματα και να μπεί στο σύστημα μας, όπως πχ το worm Conficker/Downadup . Ένας από τους τρόπους για να το αποφύγουμε αυτό , σε περίπτωση που το antivirus που χρησιμοποιούμε δέν έχει επιλογή για απενεργοποίηση του AutoPlay, είναι να το κάνουμε μόνοι μας με τον παρακάτω τρόπο:

usbstick1

Σε εκδόσεις των Windows που δέν είναι Home of Windows (πχ,Vista Ultimate, Windows XP Professional): Read more

Τί είναι το POP3 και ποιά η διαφορά του με το IMAP

Σίγουρα έχετε ακούσει για το POP3 αλλά και το IMAP και σίγουρα θα αναρωτηθήκατε τί είναι αυτά , ιδίως αν χρειάστηκε να κάνετε κάποιες ρυθμίσεις στο Outlook για να λαμβάνετε και να στέλνετε τα email σας. Ας δούμε τί ακριβώς είναι

Το Post Office Protocol (POP), επίσης γνωστό και ως POP3 είναι ένα πρωτόκολλο που χρησιμοποιείται για την παραλαβή των ηλεκτρονικών μηνυμάτων (e-mail) από έναν απομακρυσμένο εξυπηρετητή (server) χρησιμοποιώντας σύνδεση TCP/IP.

pop3

Το POP3 Read more

Πώς να σταματήσετε μιά εκτύπωση που αρνείται πεισματικά να σταματήσει χωρίς να κάνετε reboot

Πώς να σταματήσετε μιά εκτύπωση που αρνείται πεισματικά να σταματήσει και μπλοκάρει τον εκτυπωτή σας χωρίς να κάνετε reboot

printqueue

Σίγουρα έχει τύχει σε όλους για οποιονδήποτε λόγο να αποτύχει μια εκτύπωση που δώσαμε στον εκτυπωτή. Στην περίπτωση αυτή πάμε στo Control Panel Printers and Faxes ή (Printers στα Vista) και επιλέγοντας τον εκτυπωτή που χρησιμοποιούμε κάνουμε cancel την εκτύπωση ή την διαγράφουμε. Read more

Magnetic Movie μιά ταινία που οπτικοποιεί τα μαγνητικά πεδία που υπάρχουν γύρω μας!

Η Magnetic Movie είναι απλά καταπληκτική. Η ταινία γυρίστηκε στα NASA’s Space Sciences Laboratories και σκοπό έχει να οπτικοποιήσει τα αόρατα για όλους μας μαγνητικά πεδία.
magneticmovie

Magnetic Movie from Semiconductor on Vimeo.

Πραγματικά καταπληκτική με όλη την σημασία της λέξης. Read more

Κυριακή 12 Απριλίου 2009

Τι εννοούμε με τον όρο Ιδιοκτησία

Τι εννοούμε με τον όρο Ιδιοκτησία www.i-know.gr
dilwsiidioktisias
Όρος που αναφέρεται στην κυριότητα, το απόλυτο δικαίωμα στη χρήση και εκμετάλλευση ενός πράγματος.
Η καταγωγή της έννοιας της ιδιοκτησίας ανάγεται στην προϊστορική εποχή. Ως πηγή της πιθανολογείται η ενέργεια του ενστίκτου της άμυνας. Οι έρευνες των μελετητών της προϊστορικής εποχής έχουν αποδείξει ότι η ατομική ή προσωπική ιδιοκτησίας έπαιξε σπουδαίο ρόλο Read more

Δασκαλόπετρα Χίου

Η Δασκαλόπετρα Χίου αποτελεί ένα από τα μνημεία της Χίου και βρίσκεται στην περιοχή του Βροντάδου, το οποίο είναι επίσης γνωστό ως Πέτρα του Ομήρου.
Πρόκειται για έναν λαξευμένο βράχο με έναν βωμό στη μία πλευρά του, ύψους ενός μέτρου, που προήλθε επίσης από τον βράχο και στον οποίο διακρίνονται φθαρμένα ανάγλυφα.
Σύμφωνα με την παράδοση, σε αυτό τον βράχο ο Όμηρος δίδασκε τους μαθητές του, ενώ κατ’ άλλους Richard Chandler (1764) πρόκειται για υπαίθριο ιερό της αρχαϊκής περιόδου (70ς-6ος αι. π.Χ.) της θεάς Κυβέλης.
Η Κυβέλη, λατρευόταν στην αρχαία Χίο και υπήρχε ναός της πιθανόν στην περιοχή του Βροντάδου, όπου βρέθηκαν πολλά ανάγλυφα και αγάλματα καθώς και αναθηματική επιγραφή. Στα αρχαϊκά χρόνια η θεά παριστάνεται καθισμένη μέσα σε ναΐσκο, έτσι ο ναός χρονολογείται στα τέλη του 6ου π.Χ. αιώνα. Σήμερα είναι φοβερά καταστρεμμένο, λείπει εντελώς το επάνω μέρος και είναι φθαρμένη η επιφάνεια του.

Στις 12 Απριλίου 1961 ο Γιούρι Γκαγκάριν ήταν ο πρώτος άνθρωπος που στάλθηκε στο διάστημα

Σαν σήμερα το 1961 μπαίνει σε τροχιά γύρω από τη Γη με το σκάφος του “Vostok 1″, ο πρώτος άνθρωπος, που στέλνεται στο Διάστημα, ο 27χρονος ταγματάρχης της ΕΣΣΔ Γιούρι Γκαγκάριν (Yuri Alexeyevich Gagarin) .

gagarin_yuri1

Η πτήση κρατά 108 λεπτά. Read the story »

Παρασκευή 10 Απριλίου 2009

Πώς θα καθαρίσετε την καφετιέρα ή τον βραστήρα από τα άλατα χωρίς χημικά

Kαφετιέρα και βραστήρας χωρίς άλατα.
Για να απομακρύνετε τα άλατα από την καφετιέρα, ή τον βραστήρα, χωρίς να χρησιμοποιήσετε χημικά υλικά,

kafeteria

κάντε το παρακάτω: Read more

Η ιστορία της Φακής… μια ιστορία που χάνεται στον χρόνο

Οι φακές προέρχονται από την κεντρική Ασία και καταναλώνονται από τα προϊστορικά χρόνια. Είναι από τα πρώτα τρόφιμα που καλλιεργήθηκαν. Σπόροι φακής που χρονολογούνται το 10000 π.Χ. έχουν βρεθεί σε αρχαιολογικούς χώρους στην Μέση Ανατολή όπως στην Συρία και την Ιεριχώ της Παλαιστίνης αλλά και σε αρχαιολογικά ευρύματα στις πυραμίδες της Αιγύπτου.

faki2

Αργότερα, η καλιέργεια της εντοπίζεται σε περιοχές της Μικράς Ασίας. Read more

Δευτέρα 6 Απριλίου 2009

Πώς θα καταλάβετε αν ο καταψύκτης σταμάτησε κατα την απουσία σας από διακοπή ρεύματος

Πώς θα καταλάβετε αν ο καταψύκτης σταμάτησε κατα την απουσία σας από διακοπή ρεύματος

Φεύγετε διακοπές και θέλετε να γνωρίζετε αν ο καταψύκτης σας σταμάτησε κατά την απουσία σας από διακοπή ρεύματος;

katapsiktis

Είναι απλό, δεν έχετε παρά να κάνετε το παρακάτω Read more

Κυριακή 5 Απριλίου 2009

Πώς να καθαρίσετε τήν κατσαρόλα στην οποία κάηκε φαγητό.

Πώς να καθαρίσετε τήν κατσαρόλα στην οποία κάηκε φαγητό.

Σίγουρα έχει συμβεί σε όλουςΞεχάσατε την κατσαρόλα σας στην φωτιά και το ψητό σας «έπιασε» αφήνοντας στον πάτο τού σκεύους μία κρούστα μαύρη;

kamenikatsarola

Ρίξτε μία δόση απορρυπαντικού για ρούχα σε ζεστό (όχι βραστό) νερό

Προσθέστε μαγειρική σόδα και αφήστε το όλη την νύκτα. Read more

Ο υπολογιστής μου δεν μπορεί να εντοπίσει την κάμερα (DV) όταν την τοποθετώ την κάμερα. Για ποιο λόγο συμβαίνει αυτό;

Ο υπολογιστής μου δεν μπορεί να εντοπίσει την κάμερα (DV) όταν την τοποθετώ την κάμερα. Για ποιο λόγο συμβαίνει αυτό;

Αυτό μπορεί να συμβαίνει για τους ακόλουθους λόγους:
dv-camcorder

  • Η κάμερα DV δεν είναι ενεργοποιημένη.
  • Η κάμερα DV είναι σε κατάσταση αναμονής. Ορισμένες κάμερες DV μεταβαίνουν σε κατάσταση αναμονής αν η κάμερα DV βρίσκεται σε λειτουργία εγγραφής (Κάμερα) με τοποθετημένη κασέτα και δεν αποστέλλεται εικόνα ή ήχος προς ή από την κάμερα.

Για να επιδιορθώσετε το πρόβλημα, κάντε ένα από τα εξής και στη συνέχεια προσπαθήστε ξανά: Read more

Σάββατο 4 Απριλίου 2009

Πώς να εξοικονομίσετε νερό στις δουλειές της κουζίνας

Πώς να εξοικονομίσετε νερό στις δουλειές της κουζίνας

Πώς να εξοικονομίσετε νερό στις δουλειές της κουζίνας, είναι καλό για την τσέπη σας αλλά βοηθάτε και στην εξοικονόμιση του πόσιμου νερού.

savewatersavelife

  • Χρησιμοποιήστε το πλυντήριο πιάτων, μόνο όταν γεμίσει πλήρως.
  • Είναι προτιμότερο να έχετε κρύο νερό σε μπουκάλια στο ψυγείο, παρά να αφήνετε τη βρύση να τρέχει κάθε φορά που θέλετε ένα δροσερό ποτήρι νερό.

Read more

Πώς να αναζωγονήσετε τα παλιά σας παπούτσια

Εάν έχετε ένα αγαπημένο ζευγάρι παπούτσια αλλά λόγω παρατεταμένης χρήσης έχουν αρχίσει και μυρίζουν, μπορείτε να κάνετε τα παρακάτω

Κατ’ αρχάς, πρέπει να ξεφορτωθείτε τα βακτηρίδια και τα μικρόβια. Μπορείτε να χρησιμοποιήσετε το υγρό ύφασμα που εμποτισμένο ελαφρώς με οινόπνευμα και να σκουπίσετε το εσωτερικό του παπουτσιού. Υπάρχουν επίσης και κάποια εμπορικά προϊόντα για αυτήν την δουλειά

papoutsia

Για να ξεφορτωθείτε την κακή μυρωδιά, Read more